In Focus

ခရီးသြားလုပ္ငန္းအတြက္ စိန္ေခၚမႈ ျဖစ္ေနဆဲျဖစ္သည့္ အစားအေသာက္ ေဘးအႏၱရာယ္ကင္းေရးႏွင့္ သန္႔ရွင္းမႈ

missing
Photo - Phyo Thiha

ကမာၻ႔ခရီးသြားလုပ္ငန္းေကာင္စီက၂၀၁၇ခုႏွစ္ အတြင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ခရီးသြားလုပ္ငန္းသည္ က်ပ္ ၂,၆၆၈ ဒသမ ၂ ဘီလီယံရရွိခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံ၏ ဂ်ီဒီပီကို ၃ ဒသမ ၅ရာခိုင္ႏႈန္း ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ခဲ့ သည္ဟု သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ဟိုတယ္ႏွင့္ခရီးသြားလာေရးဝန္ႀကီးဌာနကလည္း ၂၀၁၇ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္လုံးတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ျပည္ပမွ ခရီးသြားဧည့္သည္ ၃ ဒသမ ၄၄ သန္းဝင္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု အတည္ျပဳထားသကဲ့သို႔ ျမန္မာႏို င္ ငံခရီးသြားလုပ္ငန္းရွင္အသင္းအေနျဖင့္လည္း  ျပည္ပခရီးသြားဧည့္သည္တစ္ဦးသည္ တစ္ရက္လွ်င္ ေဒၚလာ ၁၀၀ မွ ၁၇၀ ၾကားသုံးစြဲၾကသည္ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားမႈမ်ား ရွိသည္



သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏လမ္းေဘး အစားအစာေရာင္းခ်သည့္ဆိုင္ႏွင့္ စားေသာက္ဆိုင္အမ်ားစုကို အစားအေသာက္ေဘး ကင္းလုံၿခံဳမႈ၊သန္႔ရွင္းမႈႏွင့္ပက္သက္၍ ျပည္ပခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားမွာ သံသယ ရွိေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ခရီးသြားလုပ္ငန္းႏွင့္ ဆက္ႏြယ္လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ား သုံးသပ္မႈမ်ားရွိေနသည္



ထို႔ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္ေအာင္ စနစ္တက်ခ်က္ျပဳတ္ထားသည့္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားကို ခရီးသြားလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ဧည့္လမ္းညႊန္မ်ားက ဆက္သြယ္ခ်ိတ္ဆက္၍  ျပည္ပ ဧည့္သည္မ်ားအတြက္ စီစဥ္ေပးေနရသည္ဟု ၎တို႔က ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္မည့္ ျပည္ပ ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားအတြက္ ေဆာင္ရန္၊ေရွာင္ရန္ အသိေပးထားသည့္ လမ္းညႊန္စာအုပ္မ်ားတြင္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စားေသာက္ဆိုင္၊ လမ္းေဘးဆိုင္ မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သတိေပးခ်က္မ်ားပါရွိသည္ဟု သိရသည္။

ဧည့္လမ္းညႊန္(အဂၤလိပ္)တစ္ဦးျဖစ္သူ ကိုရဲေအာင္ေဇာ္က '' ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကုမၸဏီနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးသြားတဲ့ခရီးစဥ္ေတြမွာ ပါတဲ့ဧည့္သည္ဆယ္ဦးမွာ ဆယ္ဦးစလုံးက လမ္းေဘးအစားအစာကို ေရွာင္ ၾကပါတယ္။ Hygienic မျဖစ္ဘူး၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ေပါ့ '' ဟု My Magical Myanmar ကို ေျပာသည္။

ထို႔ျပင္ Nature Dream Tour ကုမၸဏီ၏ ပိုင္ရွင္ျဖစ္သူ ေဒၚစံပယ္ေအာင္က ယခင္က်န္းမာေရးႏွင့္မညီညြတ္ေသာ အစားအစာမ်ားႏွင့္ သန္႔ရွင္းမႈမရွိေသာ အစား အစာမ်ားကို ျပည္ပခရီးသြား ဧည့္ သည္မ်ား စားသုံးခဲ့ရာမွ ေသဆုံးခဲ့သည့္ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာျဖစ္ခဲ့ၿပီး မိမိႏိုင္ငံသို႔ျပန္သြားရသည့္အ ျဖစ္မ်ိဳးရွိသျဖင့္ ''ကိုယ့္ခရီးသြားဧည့္သည္ကို တစ္ႏိုင္တပိုင္ သတိေပးတာေတြ လုပ္ရ ပါတယ္'' ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေခတၱေနထိုင္သည့္ ျပည္ပဧည့္သည္မ်ားႏွင့္ အလြတ္သေဘာျဖင့္ လာေရာက္လည္ပတ္သည့္ ျပည္ပခရီးသြားဧည့္သည္မ်ား (Free IndependentTravelerFIT) မ်ားသာ လမ္းေဘး ေစ်းဆိုင္မ်ားႏွင့္နီးစပ္ရာစားေသာက္ဆိုင္မ်ားကိုသာ အသုံးျပဳေလ့ရွိေသာ္လည္း ျပည္ပမွ ခရီးသြားကုမၸဏီမ်ားမွတဆင့္ လာေရာက္လည္ပတ္မႈ (Package Tour) ျဖင့္ လာေရာက္သည့္ႏိုင္ငံျခားသား ခရီးသြားမ်ားမွာ လမ္းေဘးေစ်းဆိုင္မ်ားႏွင့္က်န္းမာေရးႏွင့္မညီညြတ္ေသာ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားကို ေရွာင္ေလ့ရွိၾကသည္။

လမ္းေဘးဆိုင္မ်ားႏွင့္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၏ အစားအေသာက္မ်ား
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လမ္းေဘးအစားအစာဆိုင္မ်ားႏွင့္စားေသာက္ဆိုင္မ်ားသည္ အိုးခြက္ပန္းကန္မ်ားကို မသန္႔ရွင္းသည့္ေရျဖင့္ေဆးေၾကာျခင္း၊ အစားအစာမ်ားကိုဖုံးအုပ္မထားျခင္း၊ အစားအေသာက္မ်ား ကို သတ္မွတ္ထားသည့္အသုံးေဆာင္ပစၥည္းျဖင့္ ကိုင္တြယ္မႈမရွိျခင္းတို႔ကဆင့္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါႏွင့္ အျခားေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြားလာႏိုင္သည္ဟု အစာ အာဟာရဆိုင္ရာ သိပၸံႏွင့္ နည္းပညာအသင္း (Food Science and Technology Association-FoSTA Myanmar) က ေထာက္ျပမႈမ်ားရွိသည္။

ထို႔အျပင္ အမ်ားစုေရာင္းခ်လ်က္ရွိသည့္ အစားအစာမ်ားျဖစ္ေသာ ငပိႏွင့္လက္ဖက္မ်ားတြင္ ဆိုးေဆးမ်ားသုံးစြဲထားျခင္း၊ င႐ုတ္သီးမ်ားတြင္ မိႈပါဝင္ျခင္း (Aflatoxin) ႏွင့္ အသုံးျပဳသည့္ ဆီမ်ား က်န္းမာ ေရးႏွင့္ညီညြတ္ေနမႈမရွိျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားကို ေတြ႔ရွိေနရေၾကာင္း ၎အဖြဲ႔အစည္းက အတည္ျပဳထားသည္။'' Food Hygiene ကေတာ့ အားလုံးသိတဲ့အတိုင္း ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံးဆိုရင္ အရမ္း ကို အားနည္းေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အစားအစာေတြမွာ ေဘးအႏၱရာယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးေတြ႔ရတဲ့အခါမွာဆိုရင္ good manufacture practice မရွိခဲ့ဘူး'' ဟု အစာအာဟာရဆိုင္ရာ သိပၸံႏွင့္နည္းပညာအသင္း၏ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာဝင္းဝင္းၾကည္က မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

''လမ္းေဘးဆိုင္ဆိုတာ အမ်ားစုစားေနရတဲ့ ဆိုင္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ကို က်န္းမာေရးနဲ႔အညီ ေရာင္းခ်ႏိုင္ေအာင္ ပညာေတြ အမ်ားႀကီးေပးဖို႔လိုပါတယ္''ဟု ၄င္းက တိုက္တြန္းသည္။

ထို႔ျပင္ လမ္းေဘးေစ်းဆိုင္မ်ားႏွင့္စား ေသာက္ဆိုင္မ်ားကို က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္စြာေရာင္းခ်ႏိုင္ေစရန္ စစ္ေဆးေပးလ်က္ရွိသည့္ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ က်န္းမာေရးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ားကလည္း လိုက္လံစစ္ေဆးသည့္အခါ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲမႈဌာန(FDA)၏ အသိအမွတ္ျပဳပစၥည္းမ်ားကို ေရာင္းခ်မႈမရွိျခင္း၊အစားအစာမ်ား ကို ဖုံးအုပ္ထားမႈ အားနည္း
ျခင္း၊ ဆိုင္၏ ပတ္ဝန္းက်င္ သန္႔ရွင္းေရး မေကာင္းျခင္းမ်ားကို ေတြ႔ေနရသည္ဟု ဆိုသည္။

''ႏိုင္ငံျခားသားေတြအတြက္ဆိုရင္ေတာ့ street food ေတြကိုေတာ့ recommend မေပးႏိုင္ပါဘူး။ အဓိက ကေတာ့ tour guide  ေတြက food safety နဲ႔ပက္သက္ၿပီးေတာ့ အထိုက္အေလ်ာက္ စိတ္ ခ်ရတဲ့ ဆိုင္ေတြကိုပဲ သြားေစခ်င္တယ္'' ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ က်န္းမာေရးဌာနမွ ေခတၱဌာနမွဴး ေဒါက္တာ သန္းသန္းလြင္က မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနအေနျဖင့္လည္း လမ္းေဘးဆိုင္ႏွင့္စားေသာက္ဆိုင္မ်ား အဓိကအသုံးျပဳေနေသာ အစားအေသာက္ထုတ္ကုန္မ်ားႏွင့္ ထုတ္ ပိုးေရာင္းခ်သည့္အစားအေသာက္ပစၥည္းမ်ားကို စစ္ေဆးရာတြင္ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ေဖာ္မလင္ႏွင့္ ဆိုးေဆးမ်ား အသုံးျပဳျခင္းႏွင့္ ငရုတ္သီးမ်ားတြင္ မိႈပါဝင္မႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း  အတည္ျပဳထားသည္။

''ဒါေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ဓာတ္ခြဲခန္းက စက္ေတြနဲ႔တိုင္းေပးတယ္။ လိုတာထက္ ပိုသုံးတာေတြ႔ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဖ်က္ဆီးပစ္ပါတယ္'' ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊အစားအေသာက္ ႏွင့္ ေဆးဝါး ကြပ္ကဲ ေရးဦးစီးဌာနမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာမင္းဝန္က ေျပာသည္။

အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္ေနမႈ
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၊ က်န္းမာေရးဌာနအေနျဖင့္ ျပည္ပခရီးသြားဧည့္သည္မ်ား အစားအေသာက္ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေစရန္အတြက္ ႏိုင္ငံျခားသားအမ်ားစု လာေရာက္ စားေသာက္ၾကေသာ စားေသာက္ဆိုင္ေတြကို  လိုအပ္သည္မ်ားကို ျပင္ဆင္ႏိုင္ရန္ စစ္ေဆးေပးလ်က္ရွိသည္ဟု သိရသည္။

ထို႔ျပင္ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္မ်ားအလိုက္ လမ္းေဘးဆိုင္မ်ားႏွင့္ လိုင္စင္ရစားေသာက္ဆိုင္မ်ား ျပန္လည္စစ္ေဆးျခင္းမ်ားကို တစ္ပတ္လွ်င္ တစ္ႀကိမ္သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ႀကိမ္ခန္႔ႏွင့္ ဗဟိုစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႔ အေနျဖင့္ တစ္လလွ်င္ တစ္ႀကိမ္ခန္႔ျဖင့္ စစ္ေဆးႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနသည္။ ထိုသို႔ စစ္ေဆးရာတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္စြာေရာင္းခ်ႏိုင္ေစရန္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား အတြက္ စည္းကမ္း ခ်က္ ၁၂ခ်က္ ႏွင့္ ပ်ံက်စားေစ်းဆိုင္မ်ားအတြက္ စည္းကမ္းခ်က္ ၁၂ ခ်က္တို႔သတ္မွတ္ကာ အဆိုပါစည္းကမ္းခ်က္မ်ားတြင္ ခ်က္ျပဳတ္ရာတြင္ အသုံးျပဳမည့္ေရသည္ သန္႔ရွင္းသည့္ေရျဖစ္ရန္၊ သန္႔ရွင္း လတ္ဆတ္ေသာ အစားအစာႏွင့္ကုန္ၾကမ္းမ်ားသာ အသုံးျပဳ ရန္၊ အမိႈက္ႏွင့္ အညစ္အေၾကးမ်ားကို သတ္မွတ္ေနရာမ်ားတြင္သာ စြန္႔ပစ္ရန္၊ အစားအေသာက္ခ်က္ျပဳတ္သူသည္ တစ္ကိုယ္ေရ သန္ ႔ရွင္းမႈရွိရန္ စသည့္အခ်က္မ်ား ပါဝင္သည္။

'' တျခားလုပ္ငန္းေတြနဲ႔လည္ပတ္ေနတဲ့အ တြက္ေၾကာင့္မို႔ မနည္းကို စစ္ေဆးေနရပါတယ္။ ဝင္တဲ့အခါက်ရင္ ေစ်းမ်ားဌာနကိုလည္း ေခၚတယ္၊ စည္ပင္ရဲကိုလည္း ေခၚတယ္။ အေရာင္းအဝယ္
ေကာင္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာဆို ကၽြန္မတို႔ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို လိုက္နာမႈအားနည္းတာကို ေတြ႕ရတယ္'' ဟု ေဒါက္တာသန္းသန္းလြင္က ေျပာသည္။

၂၀၁၇-၁၈ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၊ က်န္းမာေရးဌာနအေနျဖင့္ စားေသာက္ဆိုင္၈,၄၃၈ဆိုင္ေက်ာ္ႏွင့္လမ္းေဘးဆိုင္ ၁,၅၇၀ ဆိုင္ကို လိုအပ္၍ျပင္ဆင္ သင့္သည္မ်ားကို ျပင္ဆင္ရန္စစ္ေဆးညႊန္ၾကားခဲ့တယ္။ ထို႔ျပင္ တိုင္ၾကားလာသည့္စားေသာက္ဆိုင္မ်ားကို ဌာနဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းစစ္ေဆးၿပီး စစ္ေဆးခံရသည့္ဆိုင္မွာ သတ္မွတ္ထားသည့္ စည္းကမ္းမ်ားကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါက လိုင္စင္ကို စီမံေရးရာဌာနက ေခတၱရုပ္သိမ္းသလို က်န္းမာေရးေထာက္ခံခ်က္ကို ယာယီဆိုင္းငံ့ထားၿပီး ျပန္လည္စစ္ေဆးခ်ိန္တြင္ လိုက္နာေဆာင္ရြက္မွသာလွ်င္ လိုင္စင္ျပန္ထုတ္ေပးေၾကာင္း သိရသည္။

လက္ရွိ လိုင္စင္ထုတ္ေပးထားေသာ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားႏွင့္ပက္သက္၍လည္း ေဒါက္တာသန္းသန္းလြင္က '' ကၽြန္မတို႔ကအၿမဲတမ္းေတာ့ အာမခံႏိုင္ပါဘူး။ တစ္ႏွစ္စာလုံးအတြက္ အာမခံတာ မဟုတ္ဘူး၊ ဒါေပမယ့္ သူ႔အေျခအေနက ယိုယြင္းလာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခ်ိန္မေရြးလိုင္စင္ျပန္သိမ္းလို႔ရပါတယ္''ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနသည္ တိုင္ၾကားခ်က္မ်ားႏွင့္ ထူးျခားျဖစ္စဥ္မ်ားမွ အပ သက္ဆိုင္ရာခ႐ိုင္ ေလးခုအလိုက္ျဖင့္ တစ္လလွ်င္ႏွစ္ႀကိမ္ခန္႔ စက္႐ုံ အလုပ္႐ုံ၊ေစ်းႏွင့္ ကုန္ တိုက္မ်ားတြင္ စစ္ေဆးေပးေနသည့္အျပင္ ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ားကို တစ္လလွ်င္ ဆယ္ႀကိမ္ခန္႔ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု သိရသည္။  

'' အစားအေသာက္အပိုင္းကို စစ္တာဆိုတာထက္ သူတို႔ဆီမွာရွိတဲ့ ကုန္ၾကမ္းေတြကို စစ္တာေပါ့။ စားေသာက္ဆိုင္ကေတာ့ စစ္ရင္းနဲ႔ပဲသန္႔ရွင္းမႈမရွိတာကို ေျပာသြားတာရွိတယ္''ဟု ေဒါက္တာ မင္း ဝန္က ရွင္းျပသည္။ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး စားသုံးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနအေနျဖင့္လည္း စားသုံးသူမ်ား လုံၿခံဳစိတ္ခ်မႈရွိေစရန္ စားသံုးသူ အျငင္းပြားေျဖရွင္းေရးအဖြဲ႔က ခ႐ိုင္အလိုက္ စားသုံးသူမ်ားကို
တိုင္ၾကားမႈမ်ားကို စစ္ေဆးေပးေနၿပီး ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္းရပ္ကြက္၊ ေက်ာင္း၊ေစ်းမ်ား၌ အသိပညာေပးမႈအႀကိမ္ေပါင္း ၁,၀၆၆ ႀကိမ္လုပ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

'' ကိုယ္တို႔က ဘာေတြလုပ္လဲဆိုေတာ့ လက္ရွိပညာေပးတာ၊ ကိုယ္တို႔ဥပေဒမွာပါတဲ့ အခ်က္ေတြအရ  စားသုံးသူေတြကလည္း ေရြးခ်ယ္ဝယ္ယူစားသုံးဖို႔၊ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကလည္းဥပေဒမွာအတိုင္း အမွတ္တံဆိပ္ ျပည့္စုံၿပီး ေဘးဥပါဒ္ကင္းေအာင္ ေရာင္းခ်ဖို႔ အဲ့လိုမ်ိဳးအသိပညာေပးပါတယ္'' ဟု ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး စားသုံးသူေရးရာ ဦးစီးဌာန၊ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးမင္းသိန္းက ေျပာသည္။

အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အစားအေသာက္ေဘးကင္းလုံၿခံဳမႈရွိမႈ ႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္
၂၀၁၇ခုႏွစ္၊စက္တင္ဘာလတြင္ Global Food Security Index ၏ ႏိုင္ငံအလိုက္အစားအေသာက္ေဘးကင္းလုံၿခံဳမႈ အေျခအေနေပၚမူတည္၍ ႏိုင္ငံေပါင္း (၁၁၃)ႏိုင္ငံကို စာရင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အဆင့္ (၈၀)ရွိခဲ့သည္။ ၎တို႔အနက္ ေဒသတြင္းအာဆီယံႏိုင္ငံျဖစ္ေသာ စင္ကာပူႏိုင္ငံသည္ အဆင့္(၄)၊မေလးရွားႏိုင္ငံသည္ အဆင့္ (၄၁)၊ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ အဆင့္(၅၅)၊ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံသည္ အဆင့္(၆၄)၊အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံသည္ အဆင့္(၆၉)ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသည္ အဆင့္ (၇၉)ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအထက္ သတ္မွတ္ခံရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏  အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ လမ္းေဘးစားေသာက္ဆိုင္မ်ားသည္ အသိအမွတ္ျပဳ ေရာင္းခ်ခြင့္္ (Good Manu- facture Practice Certificate) ရရွိရန္ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနထံ သင္တန္း တက္ေရာက္ၿပီး ယင္းအသိအမွတ္ျပဳကတ္ျပားရရွိမွ ေစ်းေရာင္းခ်ခြင့္လက္မွတ္ထုတ္ေပးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခားသား ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားမွာ လမ္း
ေဘးဆိုင္မ်ားကို စိတ္ခ်စြာ စားသုံးရဲၾကသည္ဟု က်န္းမာေရးႏွင့္ပတ္သက္ေသာပညာရွင္မ်ားက သုံးသပ္မႈမ်ားရွိသည္။

'' သူတို႔ဆီမွာ ဒီလက္မွတ္ရွိမွ ေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳတယ္။ မရွိဘဲ ေရာင္းရင္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကို အေရးယူတာ''လို႔ မႏၱေလးရတနာပုံ တကၠသိုလ္၊ကုန္ထုတ္ဓါတုေဗဒဌာနမွ ပါေမာကၡ(ၿငိမ္း) ေဒါက္တာ ရီရီျမင့္ က My Magical Myanmar ကို သုံးသပ္ျပသည္။ သူသည္ အစာအာဟာရဆိုင္ရာ သိပၸံႏွင့္နည္းပညာအသင္း၏ အမႈေဆာင္အရာရွိတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး လက္ရွိတြင္ ငရုတ္သီးတြင္ ပါဝင္ေသာ စိုထိုင္း စေၾကာင့္ မိႈအဆိပ္(Aflatoxin)ျဖစ္ေပၚလာမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သုေတသနျပဳလုပ္ေနသူတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးရွိ လမ္းေဘးစား ေသာက္ဆိုင္ေရာင္းခ်သူမ်ားကို ထိုင္းႏိုင္ငံရွိ လမ္းေဘးေစ်းသည္မ်ားကဲ့သို႔ အသိအမွတ္ျပဳကတ္ျပထုတ္ေပး၍ ေရာင္းခ်ေစႏိုင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ေပး ရန္ ရွိ/မရွိကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၊ က်န္းမာေရးဌာနသို႔ ေမးျမန္းၾကည့္ရာ ေဒါက္တာသန္းသန္းလြင္က '' ကၽြန္မတို႔ဘက္က လမ္းေဘးဆိုင္ေတြကို ရာႏႈန္းျပည့္ coverage မေပးႏိုင္ဘူး၊ လူအင္အားHR ကလည္း ခ်ိဳ႕တဲ့တယ္။ အျခားအလုပ္ေတြကလည္းရွိေနတယ္။ သူတို႔စည္းကမ္းလုံၿခံဳ ေရးအတြက္ လုပ္ႏိုင္ေပမယ့္ food safety အတြက္ကေတာ့ ေန႔စဥ္ မစစ္ေဆးႏိုင္ဘူး'' ဟု ျပန္လည္ ေျဖၾကားသည္။

လမ္းေဘးေစ်းသည္မ်ားကိုအစားအေသာက္ ေဘးကင္းလုံၿခံဳေရးအတြက္ ပညာေပးျခင္းႏွင့္သင္တန္းမ်ားေပးေဆာင္ ရြက္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ''လမ္းေဘးဆိုင္နဲ႔ပက္သက္ၿပီး သင္တန္းေပးတယ္။  သင္တန္းကို တည္ခင္းေရာင္းခ်သူကိုယ္တိုင္ လာမတက္ၾကဘူးေလ။ လူစားနဲ႔တက္တာတို႔ရွိလို႔ ဒီလိုပဲ သင္ေပးရတာပဲေလ'' ဟု ၄င္းက ျဖည့္စြက္ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ စားေသာက္ဆိုင္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းသည္ အသင္း၏အဖြဲ႔ဝင္မ်ားရွိေသာ ရန္ကုန္၊မႏၱေလး၊ပုဂံ၊ရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ ကယားျပည္နယ္မ်ားရွိ စားေသာက္ဆိုင္ ၅၀၀ ခန္႔မွလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို Food Hygiene ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး၍ သင္တန္းမ်ား ေပးျခင္း၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရွိ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားသို႔ ေလ့လာေရးခရီးေစလႊတ္ျခင္းႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ အစားအစာေဘးကင္း လုံၿခံဳမႈရွိေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ သင္တန္းမ်ား ေစလႊတ္ေပးေနေၾကာင္း သိရသည္။

'' စားေသာက္ဆိုင္ kitchen ရဲ့ သန္႔ရွင္းမႈကို ပညာလည္း ေပးတယ္။ ေနာက္ food production ကို ဘယ္လိုလုပ္လဲ၊ food safety ကို ဘယ္လိုလုပ္လဲဆိုတာ ထိုင္းမွာ Unilever နဲ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့ ေလ့လာပါတယ္ ''ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ စားေသာက္ဆိုင္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း၏ ဒုတိယဥကၠ႒ျဖစ္သူ ေဒၚတင္မာျမင့္က My Magical Myanmar ကို ရွင္းျပသည္။

ျပည္ပခရီးသြားဧည့္သည္အမ်ားစု အႀကိဳက္ေတြ႕ၿပီး လာေရာက္စားေသာက္ေလ့ရွိေသာရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏လူသိမ်ားေသာ စားေသာက္ဆိုင္တစ္ခုျဖစ္သည့္ ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္၊ခေရပင္လမ္းရွိ Padomar Rest - aurant ၏ မန္ေနဂ်ာျဖစ္သူ ဦးပိုပိုက ဆိုင္ရွိဟင္းလ်ာခ်က္ျပဳတ္မႈမ်ားသည္ က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္မႈရွိေစရန္ အေလးထားေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ေန႔စဥ္ ျပည္ပဧည့္သည္ ပ်မ္းမွ်တစ္ရာေက်ာ္ကို ေကၽြးေမြး နရသည္ဟု ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္သည့္စပိန္လူမ်ိဳးတစ္ဦးျဖစ္သူ အန္တိုနီယို( Antonio)က '' အစားအေသာက္နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ခရီးသြားကုမၸဏီေတြနဲ႔ ဧည့္လမ္းညႊန္ေတြ မွတ္ခ်က္ျပဳထားတဲ့ ဆိုင္ ေတြကိုပဲ စိတ္ခ်ပါတယ္။  လမ္းေဘးဆိုင္ေတြ ကို မစားရဲဘူး။ တစ္ခုခု ျဖစ္သြားရင္ လာရမယ့္ခရီးစဥ္ ပ်က္သြားႏိုင္ပါတယ္'' ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၊ က်န္းမာေရးဌာနမွ ေဒါက္တာသန္းသန္းလြင္ကလည္း '' ဟိုတယ္နဲ႔ခရီးနဲ႔ မိတ္ဖြဲ႕ထားတဲ့ဆိုင္ေတြရွိပါတယ္။ အဲ့မွာ MRAအသင္းဝင္ဆိုင္ေတြ ကေတာ ့အထိုက္အေလ်ာက္ Hygiene ကိုနားလည္တယ္။ MRA အသင္းဝင္ဆိုင္တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဂ်ပန္မွာႏွစ္ပတ္သင္တန္းေတြတက္ထားတယ္'' ဟု အႀကံျပဳသည္။

ေျဖရွင္းရမည့္ နည္းလမ္းမ်ား
ယခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂ရက္၌ က်င္းပေသာ ဒုတိယအႀကိမ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ သတၱမပုံမွန္အစည္းအေဝးတြင္ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၄)မွ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးၾကည္ ညြန္႔က  FDA ၏ပိတ္ပင္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ားေစ်းကြက္တြင္ တြင္က်ယ္စြာေရာင္းခ်ေနမႈႏွင့္ FDA ခြင့္ျပဳခ်က္မပါေသာ ႏိုင္ငံျခားဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားေသာ အစား အေသာက္မ်ားႏွင့္ ဓာတုဆိုးေဆးမ်ား အလြန္အကၽြံသုံးစြဲထားေသာ အစားအေသာက္ေရာင္းခ်ေနျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္မည့္ပုံႏွင့္ပက္သက္၍ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ဝန္ႀကီးဌာနသို႔ ေမးျမန္းခဲ့သည္။

ယင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၊ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ''ေစ်းကြက္အတြင္း ေထာက္လွမ္းျခင္း၊ ေတြ႕တဲ့ပစၥည္းကို ဖ်က္သိမ္းျခင္းေတြ  လုပ္ပါတယ္။ ထုတ္လုပ္တဲ့ေနရာကိုသြားတယ္။ အဲ့ဒီေနရာေတြမွာ  ပထမတစ္နည္းက  စီမံခန္႔ခြဲျခင္းနည္းလမ္းနဲ႔ ပညာေပးတယ္၊ခံဝန္ကတိထိုးခိုင္းတယ္။ ဒုတိယနည္းက မရရင္ ေရာင္းမိန္႔ကို ပိတ္ၿပီး တရား စြဲ ပါတယ္'' ဟု ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္။

Nature Dream Tour ကုမၸဏီ၏ပိုင္ရွင္ျဖစ္သူ ေဒၚစံပယ္ေအာင္က ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားမ်ား၏ က်န္းမာေရးအေျခအေန ျမင့္တက္လာေစရန္ လမ္းေဘးစားေသာက္ဆိုင္မ်ားကို FDA ႏွင့္  က်န္းမာေရး ဌာနမ်ားက သင္တန္းမ်ားေပးျခင္း၊ အသိအမွတ္ ျပဳေရာင္းခ်ခြင့္ကတ္မ်ား လုပ္ေပးႏိုင္ပါက ျပည္တြင္းက စိတ္ခ်လက္ခ်စားလာရာမွ ျပည္ပခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားပါ ယုံၾကည္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သူ၏ ထင္ျမင္ခ်က္ကို ေျပာသည္။

'' ျမန္မာႏိုင္ငံက တစ္ျခားႏိုင္ငံေတြလိုပဲ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲကာလမို႔လို႔ ဒီလိုအစားအေသာက္ေတြမွာ သန္႔ရွင္းမႈအားနည္းေနေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခားသား စားသုံးမႈ အားနည္းေနေသးတယ္။ တကယ္ သာ FDA က လုပ္ေပးလို႔ရွိရင္ Local ကလည္း စားလာမယ္၊ ႏိုင္ငံျခားသားကလည္း စားလာမယ္။ ဆိုင္ေတြလည္း ဝင္ေငြလည္းတိုးလာေတာ့ ပိုသပ္သပ္ရပ္ရပ္နဲ႔သန္႔ရွင္းလာမယ္ '' ဟု ၎က ဆို သည္။

ဂ်ာမန္လူမ်ိဳး ဧည့္လမ္းညႊန္အလုပ္ကို လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိသည့္ မထက္ထက္ခိုင္ဝါကေတာ့ သူမတာဝန္ယူရေသာ ဧည့္သည္မ်ားကိုအစားအေသာက္ႏွင့္ပက္သက္၍ မည္ကဲ့သို႔ သတိေပးရပုံ ယခုကဲ့သို႔ My Magical Myanmar ကို ေျပာျပသည္။'' ဧည့္သည္တစ္ခုခုျဖစ္ရင္ ဂိုက္ရဲ့ေခါင္းပဲ၊ ဒါေၾကာင့္ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္တဲ့ဆိုင္ကိုပဲ ညႊန္းေပးတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ေငြကုန္ေၾကးက်ခံၿပီး လာရတာ ဆိုေတာ့ ေနမေကာင္းျဖစ္လို႔ ဟိုတယ္အခန္းထဲမွာ ေနလိုက္ရတာ မျဖစ္သင့္ဘူးေလ"။

Aung Phay Kyi Soe is a Journalist who worked as Culture, Tourism, Environment and Health Reporter for five years at The Messenger, The Trade Times,DEMOCRACY Today, The Voice and Mawkun In-Depth and Investigative Magazine. He won the Best Feature Award for Climate Change Reporting supported by UN-Habitat and organized by Myanmar Journalism Institute.

0Comments

Leave a Comments